Checklist
Checklist dọn nhà trước khi chuyển vào ở — 27 việc không được quên
Danh sách 27 việc nên làm trước khi mang đồ vào nhà mới, chia theo bốn nhóm. Có những việc chỉ làm được khi nhà còn trống — bỏ lỡ là phải sống chung nhiều năm.
Có một khoảng thời gian rất ngắn mà nhiều gia đình bỏ lỡ: quãng nhà đã xong nhưng chưa kê đồ.
Lúc đó mọi bề mặt đều với tới được, mọi góc đều nhìn thấy, và mọi việc sửa chữa đều dễ. Sau khi kê giường tủ vào, cùng những việc ấy sẽ tốn gấp ba lần công sức — hoặc đơn giản là không ai làm nữa và cả nhà sống chung với nó nhiều năm.
Đây là 27 việc nên làm trong quãng thời gian đó, chia theo bốn nhóm và theo đúng thứ tự nên làm.
Nhóm 1 — Kiểm tra kỹ thuật (làm trước tiên, khi nhà còn trống)
1. Kiểm tra rò rỉ nước. Khoá hết vòi trong nhà, xem đồng hồ nước còn quay không. Còn quay là có rò rỉ ngầm — phải sửa trước khi lát đồ đạc lên.
2. Thử toàn bộ ổ cắm điện. Mua một bút thử điện, thử từng ổ. Ổ nào không có điện hoặc đấu ngược cực thì báo thợ ngay.
3. Kiểm tra aptomat và tủ điện. Bật tắt từng aptomat, ghi lại cái nào điều khiển khu vực nào rồi dán nhãn lên tủ điện. Việc này mất mười phút và có ích suốt nhiều năm.
4. Xả sạch đường ống nước. Mở hết các vòi cho chảy 5–10 phút để đẩy cặn, mạt sắt và bụi xây dựng còn trong ống ra ngoài.
5. Kiểm tra thoát sàn nhà tắm. Đổ một xô nước xuống sàn, xem có thoát nhanh và có bị đọng vũng không. Sàn đọng nước là nguồn ẩm mốc lâu dài.
6. Kiểm tra chống thấm nhà tắm và ban công. Nhìn trần phòng bên dưới xem có vết ố. Phát hiện lúc này còn xử lý được.
7. Xem kỹ các khe hở. Khe giữa tường và trần, quanh ống nước, quanh cục nóng điều hoà — đây là đường vào của chuột, gián và côn trùng. Bịt bằng keo hoặc lưới thép.
8. Kiểm tra chốt cửa sổ và lan can. Đặc biệt quan trọng nếu nhà có trẻ nhỏ. Đo khoảng cách giữa các thanh lan can, nếu lọt được đầu trẻ thì phải bổ sung lưới an toàn.
Nhóm 2 — Làm sạch (khi phòng còn trống)
9. Hút bụi trần, tường, hốc tủ, khe cửa. Bụi xây dựng nằm trong lỗ chân gạch và khe kẽ, quét chổi chỉ làm nó bay lên.
10. Cạo sạch vữa, keo silicon, sơn dính trên gạch và kính.
11. Chà sàn kỹ toàn bộ. Đây là lần duy nhất anh chị chà được cả phần sẽ nằm dưới gầm tủ.
12. Lau kính hai mặt. Sau khi kê đồ, nhiều ô kính sẽ khó với tới.
13. Vệ sinh trong và ngoài toàn bộ tủ bếp, tủ áo. Bụi gỗ và mùn cưa trong tủ mới rất nhiều.
14. Tẩy cặn xi măng trong bồn cầu, lavabo, sen vòi.
15. Vệ sinh bồn chứa nước trên mái hoặc bể ngầm. Bồn mới thường còn bụi và mảnh vụn từ lúc lắp đặt.
16. Vệ sinh điều hoà nếu là nhà cũ hoặc máy đã lắp lâu trước khi vào ở.
17. Vệ sinh máy giặt cũ nếu mua lại của chủ trước — nhất là mặt sau lồng giặt.
18. Khử mùi và thông gió. Mở toang cửa nhiều ngày, đặt than hoạt tính nếu nhà mới sơn.
Nhóm 3 — An toàn và côn trùng
19. Thay ổ khoá cửa chính. Bắt buộc với nhà mua lại hoặc nhà thuê — anh chị không bao giờ biết còn bao nhiêu chìa khoá đang lưu hành ở ngoài.
20. Phun phòng côn trùng khi nhà còn trống. Đây là thời điểm lý tưởng: phun được vào mọi ngóc ngách, và không phải lo trẻ nhỏ hay thú cưng tiếp xúc. Chờ thoáng khí hẳn rồi mới mang đồ vào.
21. Kiểm tra và xử lý ổ nước đọng quanh nhà — chậu cây, máng xối, hố ga.
22. Lắp lưới chống muỗi cho cửa sổ nếu có ý định mở cửa thoáng thường xuyên.
23. Dán chống trượt cho sàn nhà tắm nếu nhà có người già hoặc trẻ nhỏ.
Nhóm 4 — Giấy tờ và tiện ích
24. Ghi lại số công tơ điện và đồng hồ nước ngày nhận nhà. Chụp ảnh lại.
25. Chụp ảnh hiện trạng toàn bộ nhà nếu là nhà thuê. Đây là bằng chứng khi trả nhà, tránh tranh cãi về hư hỏng có sẵn.
26. Đăng ký hoặc chuyển tên điện, nước, internet, thu gom rác.
27. Lập một danh sách những chỗ cần sửa phát hiện trong quá trình kiểm tra, gửi cho chủ nhà hoặc nhà thầu khi bảo hành còn hiệu lực.
Ba việc quan trọng nhất nếu không đủ thời gian
Nếu chỉ làm được ba việc trong cả danh sách trên, em khuyên chọn:
- Kiểm tra rò rỉ nước và điện — hai thứ này để lâu thành tốn kém và nguy hiểm
- Làm sạch toàn bộ khi nhà còn trống — cơ hội duy nhất
- Thay ổ khoá cửa chính — chuyện an toàn của cả gia đình
Câu hỏi thường gặp
Nhà mới xây thì có cần tổng vệ sinh không, hay chỉ lau qua là đủ?
Cần, và cần hơn nhà cũ. Bụi xi măng sau xây dựng rất mịn, len vào lỗ chân gạch, khe cửa và ống điều hoà. Lau qua chỉ làm bụi phân tán, vài ngày sau nhà lại "mờ mờ" như cũ.
Nên vệ sinh trước hay sau khi lắp nội thất?
Trước, nếu được. Dọn khi phòng còn trống nhanh hơn, rẻ hơn và sạch hơn hẳn. Nếu đã lắp nội thất rồi thì vẫn làm được, chỉ tốn thêm công che chắn và di chuyển đồ.
Phun côn trùng trước khi vào ở có an toàn không?
Đây là thời điểm an toàn nhất để phun, vì nhà chưa có người ở và có thể để thoáng khí thoải mái nhiều ngày. Nên phun xong mở toang cửa ít nhất một ngày trước khi mang đồ đạc và thực phẩm vào.
Nhà thuê thì có nên bỏ tiền tổng vệ sinh không?
Nên, ít nhất cho nhà tắm và bếp — hai nơi lưu lại nhiều thứ của người ở trước nhất. Chi phí một lần không lớn so với việc sống nhiều năm trong không gian chưa bao giờ được làm sạch sâu.